CHIỀU SÂU TRIẾT LÝ GIÁO DỤC DÒNG LASAN
Dòng Lasan (De La Salle Brothers – Frères des Écoles Chrétiennes) được Thánh Gioan La San (Jean-Baptiste de La Salle, 1651–1719) thành lập tại Pháp vào cuối thế kỷ 17, giữa một thời đại mà người nghèo gần như không có quyền tiếp cận giáo dục.
Giáo dục dòng Lasan
Điểm đặc biệt của Giáo dục Công Giáo Dòng Lasan không nằm ở sự quy mô hay hào nhoáng, mà ở triết lý giáo dục nhân bản – thiêng liêng – thực tiễn.
? Giáo dục không phải đặc ân, mà là sứ mạng
Thánh Gioan La San tin rằng giáo dục là con đường để giải phóng con người khỏi sự dốt nát, đói nghèo và vô nghĩa. Giáo dục không chỉ để biết chữ, mà để biết sống – sống có trách nhiệm, có đức tin và biết phục vụ tha nhân. Chính vì vậy, Dòng Lasan ưu tiên giáo dục cho giới trẻ nghèo – những người bị bỏ lại phía sau trong xã hội.
? Dạy học là một ơn gọi
Không giống những hệ thống giáo dục mang tính chức nghiệp đơn thuần, Lasan đào tạo giáo viên như những “anh em” – Brother, không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn trở thành người đồng hành, sống giữa học sinh, yêu thương và sửa dạy bằng chính đời sống của mình.
? Mỗi người là một nhân vị độc đáo
Giáo dục Lasan khởi đi từ tôn trọng nhân vị, không áp đặt thành tích hay chạy theo thứ hạng. Mỗi học sinh đều được nhìn nhận như một người có giá trị nội tại, có khả năng phát triển theo cách riêng, và được đồng hành để “trở nên chính mình” – đầy đủ cả tri thức, nhân cách và đức tin.
? “Chúng ta là cộng sự trong một công trình Thiên Chúa giao phó”
Khẩu hiệu cốt lõi của Dòng Lasan là: “Quam bonum est cooperari Deo” – “Thật tốt đẹp khi được cộng tác với Thiên Chúa.” Người Lasan xem việc dạy học là cộng tác vào kế hoạch cứu độ, không phải công việc hành chính. Vì thế, họ làm với đức tin, với trái tim, và bằng chính cuộc sống làm gương.
DI SẢN DÒNG LASAN TẠI VIỆT NAM
Dòng Lasan hiện diện tại Việt Nam từ năm 1866 (sớm nhất tại Cao Miên, rồi đến Việt Nam năm 1866 tại Sài Gòn), và suốt hơn một thế kỷ, đã để lại một di sản giáo dục sâu đậm, đặc biệt là tại miền Nam trước 1975.
? Triết lý Lasan tại Việt Nam
Giữa một xã hội còn nghèo, loạn lạc và bị thực dân hóa, các trường Dòng Lasan xuất hiện như những ốc đảo nhân bản và kỷ luật, nơi mà học sinh – không phân biệt giai cấp hay tôn giáo – được học trong môi trường tôn trọng, ngăn nắp, và hướng thiện.
Người Lasan không dạy để thi. Họ dạy để người học biết cách sống tử tế, suy nghĩ độc lập, và dấn thân phục vụ.
CÁC TRƯỜNG LASAN TIÊU BIỂU TẠI VIỆT NAM TRƯỚC 1975
| Tên trường | Vị trí | Ghi chú nổi bật |
| La San Taberd – THPT Chuyên Trần Đại Nghĩa | Sài Gòn | Thành lập 1873. Trường trung học lớn, nổi tiếng về kỷ luật, trình độ học thuật và tinh thần bác ái. Là “niềm tự hào học đường” một thời của Sài Gòn với hàng loạt trí thức, lãnh đạo, vận động viên… xuất thân từ đây. |
| La San Mossard – Cao Đẳng Công Nghệ Thủ Đức | Thủ Đức (Sài Gòn) | Trường nội trú lớn nhất Đông Dương, đào tạo nam sinh có kỷ luật cao, tinh thần phục vụ. Về sau đổi tên thành Trường Kỹ thuật Thủ Đức. Có chương trình song ngữ Pháp – Việt. |
| La San Đức Minh – | Sài Gòn | Trường tiểu học – trung học trong nội thành, nổi tiếng vì đào tạo nền tảng giáo lý và tiếng Pháp. |
| La San Bình Linh (Pellerin) | Huế | Trường lâu đời tại miền Trung, thành lập từ đầu thế kỷ 20, nổi bật về việc đào tạo thế hệ linh mục, giáo dân trí thức. |
| La San Mai Thôn | Nha Trang | Trường huấn nghệ, đào tạo học sinh vừa học văn hóa vừa học nghề – đúng với tinh thần “giáo dục toàn diện”. |
| La San Thánh Tâm (Thủ Đức) | Miền Nam | Trung tâm đào tạo Sư huynh Lasan, nơi hình thành nên các nhà giáo dục Lasan Việt Nam. |
Ngoài ra, Dòng Lasan còn có nhiều trường tại Biên Hòa, Cần Thơ, Vĩnh Long, Đà Lạt, Kontum, Hải Phòng, và một số khu vực vùng sâu vùng xa khác, trong đó các Sư huynh sống và làm việc như giáo dân bản địa.
DI SẢN VẪN CÒN ĐÓ…
Sau 1975, phần lớn các trường Lasan tại Việt Nam bị quốc hữu hóa. Tuy nhiên, tinh thần giáo dục Lasan vẫn còn sống động trong ký ức của bao thế hệ cựu học sinh – những người trưởng thành không chỉ vì kiến thức, mà vì cách sống và lý tưởng phục vụ họ được gieo trồng.
Nhiều người trong số đó sau này trở thành bác sĩ, kỹ sư, linh mục, doanh nhân – và luôn nhắc đến thời Lasan như một thời khắc khai sáng đầy kỷ luật, đầy nhân hậu, và không thể nào quên.
SỰ TIẾP NỐI TRUYỀN THỐNG LASAN TẠI HOA KỲ
Sau hơn 300 năm, tinh thần giáo dục Lasan không dừng lại ở châu Âu hay châu Á – mà đã bén rễ mạnh mẽ tại Hoa Kỳ, nơi có hơn 100 cơ sở giáo dục Lasan từ tiểu học đến đại học, trải dài trên khắp các bang.
Tại đây, giáo dục Lasan đã thích nghi với xã hội hiện đại, nhưng vẫn giữ trọn hồn cốt:
- Đặt con người làm trung tâm,
- Dạy tư duy đi đôi với trách nhiệm,
- Và đào tạo người phục vụ thay vì chỉ tạo ra người thành công.
? Các trường đại học Lasan tiêu biểu tại Mỹ
Catholic MTA hiện liên kết tuyển sinh với một số đại học thuộc hệ thống Lasan tại Mỹ – không chỉ vì học phí hợp lý, học bổng tốt, mà quan trọng hơn: vì tinh thần giáo dục đồng điệu.
| Tên trường | Bang | Điểm nổi bật |
| La Salle University | Pennsylvania (Philadelphia) | Trường Lasan gốc Pháp – lâu đời, có thế mạnh về ngành Y tế, Quản trị, Xã hội học. Có học bổng cho sinh viên quốc tế lên đến $15,000/năm. Môi trường đa dạng văn hóa, thân thiện. |
| Manhattan College | New York | Top 15 đại học vùng Bắc Mỹ. Mạnh về Kỹ thuật, Quản lý và Giáo dục Công dân. Cơ hội thực tập tại NYC – trung tâm kinh tế và truyền thông lớn nhất Hoa Kỳ. |
| Lewis University | Illinois (gần Chicago) | Mức học phí hợp lý (~$35,000/năm), có học bổng lên đến 50%. Mạnh về Logistics, An ninh mạng, Hàng không. Chăm sóc sinh viên quốc tế rất tốt. |
| Christian Brothers University (CBU) | Tennessee (Memphis) | Trường Lasan có truyền thống giáo dục cá nhân hóa. Các ngành Kỹ thuật, Dược phẩm, và MBA được công nhận mạnh tại khu vực miền Nam nước Mỹ. Catholic MTA là đối tác tuyển sinh chính thức tại Việt Nam. |
Các đại học Lasan tại Mỹ duy trì triết lý giáo dục:
“Enter to Learn, Leave to Serve” – Vào để học, ra để phục vụ.
Chính điều đó làm nên khác biệt: sinh viên không chỉ tốt nghiệp với một tấm bằng, mà còn được trang bị để trở thành công dân có trách nhiệm với xã hội và nhân loại.
VÌ SAO CATHOLIC MTA CHỌN LASAN?
Trong muôn vàn lựa chọn du học, Catholic MTA chọn Dòng Lasan không chỉ vì “thương hiệu”, mà vì niềm tin vào cách giáo dục có chiều sâu – có linh hồn.
Bởi vì chúng tôi hiểu rằng:
- Không phải cứ sang Mỹ là có tương lai.
- Không phải cứ giỏi là sẽ hạnh phúc.
Nhưng nếu một bạn trẻ được sống – học – và lớn lên trong môi trường có niềm tin, có kỷ luật, có người dẫn đường tử tế, thì dù học ngành gì, dù đi đâu, các em cũng không bị mất mình.
Lasan dạy người ta làm người trước khi làm nghề.
Catholic MTA không chỉ dẫn đường du học – mà chọn lọc hành trình trưởng thành cho từng người trẻ.
Tham khảo: